هزینه‌های گمرکی

آشنایی با شرایط ورود کالا به کشور و نیز اطلاع از هزینه‌های گمرکی سبب می‌شود تا بازرگانان کمتر دچار ضرر و زیان گردند. این امر مستلزم آن است تا قبل از هرگونه اقدامی در جهت ثبت سفارش کالا، چنانچه قصد واردات کالا را به خصوص به صورت نقدی داشته باشند، با مراجعه به یک شرکت معتبر بازرگانی از آخرین وضعیت ثبت سفارش، دستورالعمل‌های قانونی، تعرفه‌ها، کد کشور مبدأ کالا و نرخ ارز مطلع شوند.

اما آنچه مسلم است طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران انواع حقوق گمرکی و نحوه محاسبه آن‌ها مشخص بوده که در ادامه به بررسی تک‌تک آن‌ها می‌پردازیم.

تعریف کلی حقوق و هزینه‌های گمرکی

به‌طورکلی در موقع انجام فرآیند‌های گمرکی واردات کالا باید یک سری مبالغ را پرداخت کرد‌. این مبالغ در دو بخش حقوق گمرکی و هزینه‌ها دسته‌بندی می‌شوند.

هزینه‌های گمرکی بابت خدمات انبارداری، صفافی (بارچینی)، باربری، تخلیه، تعرفه‌بندی، آزمایش، بارگیری، کارشناسی، بدرقه کالا و مواردی دیگر درصورتی‌که توسط گمرک انجام شوند، دریافت می‌گردند و تا زمانی که پرداخت نشوند، کالای مورد نظر از گمرک ترخیص نمی‌یابد‌.

ولی در صورتی که هزینه‌ها توسط سازمان‌های دیگر صورت پذیرد، مبالغ آن باید به حساب سازمان مورد نظر اعم از بنادر، انبارهای ملی، سازمان استاندارد، آزمایشگاه‌ها و غیره واریز گردد.

انواع هزینه‌های گمرکی

برخی از هزینه‌های گمرکی در هنگام اظهارنامه گمرکی لحاظ و محاسبه شده و برخی دیگر به صورت قبض و جدای از اظهارنامه منظور می‌گردند.

هزینه‌های گمرکی نوع اول در هنگام تکمیل اظهارنامه بر اساس شماره تعرفه کالا یا همان کدینگ (HS) محاسبه شده و در بخش Box33 و Box34 اظهارنامه مأخذ قرار می‌گیرند.

باید توجه داشت که تعرفه کالا به درستی وارد شود؛ چراکه در صورت اشتباه بودن مطابق ماده ۲۷ قانون امور گمرکی واردکننده مشمول جریمه خواهد شد.

هزینه‌های گمرکی

چگونگی محاسبه هزینه‌های گمرکی

همان‌طور که اشاره شد هزینه‌های گمرکی در چند بخش محاسبه می‌شوند.

بخش اول

هزینه‌هایی هستند که باید به خارج از گمرک پرداخت شود که در سه دسته زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

گروه‌ اول

۱. هزینه صدور ترخیصیه به کشتیرانی

۲. هزینه حق توقف کالا در انبار تا وقت صدور ترخیصیه

۳.  سپرده‌گذاری وثیقه کانتینر (درصورتی‌که بار در کانتینر باشد)

گروه دوم

الف) هزینه‌های کوچک نظیر قبض انبار الکترونیکی، پرینت اظهارنامه، لاک و مهر ، که مجموعاً کمتر صد هزار ریال می‌شوند.

ب) هزینه آزمایشگاه (درصورتی‌که کالا اجبار به آزمایشگاه داشته باشد)

ج) هزینه استاندارد به مقیاس هشت در هزار (بر اساس پروفورما، هر ۱۰۰۰ یورو معادل ۸ یورو به قیمت نرخ رسمی یورو)

د) هزینه انبارداری و صدور بیجک که بر اساس جدول شرکت‌های انبارهای عمومی

 گروه سوم

هزینه‌هایی را در برمی‌گیرند که هم‌زمان با ترخیص کالا باید پرداخت شود که عبارت‌اند از:

۱. هزینه‌های مربوط ثبت سفارش کالا از قبیل به فیش ثبت سفارش بازرگانی که معادل پنج در هزار مبلغ پروفرما است.

۲. هزینه مربوط به مالیات کارت بازرگانی در صورتی که بنام شخص ثالث وارد گردد.

۳.  هزینه‌های مربوط به دستمزد ترخیص کالا

 

بخش دوم

هزینه‌هایی بوده باید به خود گمرک پرداخته شوند که همان حقوق گمرکی هستند.

 

حقوق ورودی کالا

باید توجه داشت که حقوق ورودی کالا جدای از هزینه‌های گمرکی بوده و شامل دو مورد زیر هستند:

۱. حقوق گمرکی

۲. سود بازرگانی

هزینه‌های گمرکی

حقوق گمرکی

در مواقعی که واردات کالا به صورت قطعی است، به موجب بند (ح) ماده یک قانون امور گمرکی که مصوبه مجلس شورای اسلامی، گمرک معادل ۴% ارزش گمرکی را به علاوه سود بازرگانی طبق جدول تعرفه گمرکی از کالای ورودی دریافت می‌نماید.

این حقوق به حقوق پایه گمرکی نیز مشهور هستند.

 

سود بازرگانی

سود بازرگانی در واقع به نوعی مالیات غیرمستقیم بوده که بر اساس قانون امور گمرکی به برخی از کالاهای وارداتی تعلق پیدا می‌کند.

سود بازرگانی ثابت نیست و به نوع کالا و سیاست‌های کالا بستگی دارد.

 

نحوه محاسبه سود بازرگانی

فرمول محاسبه سود بازرگانی به شکل زیر است:

سود بازرگانی = (ارزش CIF) * (نرخ ارز) * (نرخ تعرفه)

 

چگونگی محاسبه ارزش CIF

برای محاسبه ارزش سیف کالا باید ابتدا ارزش ورودی کالا (فوب کالا) محاسبه و در نرخ ارز اعلامی گمرک ضرب شود. چنانچه کالا از طریق FOB خریداری شود، هزینه بیمه نیز به این رقم اضافه خواهد شد. بدین ترتیب ارزش سیف کالا که مبنای محاسبات گمرکی هست، به دست خواهد آمد.

در واقع فرمول محاسبه ارزش CIF کالا را می‌توان به شکل زیر خلاصه نمود:

(ارزش CIF) = [ ارزش فوب کالا (ارزش کالای ورودی) * (نرخ ارز رسمی اعلامی توسط گمرک) + (هزینه بیمه) ]

 

چگونگی محاسبه ارزش ورودی کالا

ارزش هر کالا مطابق فاکتور هنگام تسلیم اظهارنامه به گمرک طبق نرخ ارز اعلامی محاسبه می‌شود و شامل مجموع هزینه‌های زیر است:

(ارزش ورودی کالا) = [ (مبلغ خرید کالا در مبدأ) + (هزینه حمل‌ونقل) + (بیمه) + (تمامی هزینه‌های مربوط به اعتبار و واریز برات) + (باربندی و کلیه هزینه‌های دیگر که هنگام ورود به دفتر گمرکی لحاظ خواهد شد) ]

 

چگونگی محاسبه عوارض گمرکی

یک سری هزینه‌های گمرکی دیگر نیز وجود دارد که گمرک به نیابت از دیگر سازمان‌ها آن‌ها را دریافت کرده و سپس به حسابشان واریز می‌نماید. از جمله این عوارض می‌توان به عوارض شهرداری، تضمین صادرات، حق ثبت سفارش، عوارض هوایی، عوارض بندری، تعاون، آسفالت، راه و ساختمان، عوارض بهداری، آموزش‌وپرورش و غیره نام برد.

به طور مثال عوارض هلال‌احمر ۱% مجموع سود بازرگانی و حقوق گمرکی است.

این مبالغ به صورت جداگانه محاسبه شده و به ارزش گمرکی کالا مربوط نمی‌شود‌.

مجموع این وجوه به عوارض گمرکی مشهور هستند که به صورت زیر محاسبه خواهد شد:

(عوارض گمرکی) = [(سود بازرگانی) + (حقوق گمرکی)] * (۸%)

هزینه‌های گمرکی

چگونگی محاسبه هزینه انبارداری

یکی از هزینه‌های گمرکی که در صورت عدم ترخیص کالا از گمرک در تاریخ معین شامل کالاهای وارداتی می‌شود، هزینه انبارداری است. این هزینه از لحظه ورود کالا به گمرک تا زمان خروج آن لحاظ می‌شود‌. هزینه انبارداری رابطه مستقیمی با مقدار و حجم محموله، مدت زمان توقف در انبار و نوع انبار دارد و به شکل زیر محاسبه می‌گردد:

(هزینه انبارداری) = (مدت زمان) * (نرخ انبارداری) * (وزن ناخالص)

چنانچه کالای وارداتی در انبار گمرک دپو شد، هزینه انبارداری را باید به گمرک پرداخت کرد.

 

جریمه گمرکی

جریمه گمرکی یکی دیگر از هزینه‌های گمرکی است که در مواقع اظهار کالا با ارزش نرخ پایین‌تر توسط صاحب کالا یا حق‌العمل کار به کالای وارداتی تعلق می‌گیرد.

این هزینه بر اساس میزان اختلاف ارزش و تعرفه توسط کارشناس محاسبه شده و در خانه ۴۶ فرم اظهارنامه درج می‌گردد.

 

تخفیفات گمرکی

در مواردی هنگام واردات کالا گمرک برای برخی کالاها معافیت‌ها و تخفیفاتی گمرک در نظر می‌گیرد که شامل موارد زیر می‌شوند.

 

۱. تخفیفات بنادر

چنانچه واردات کالا از بنادر بوشهر، دیلم، دیر، گناوه، گنگان، لنگه، جاسک، آبادان، خرمشهر و یا چوئیده انجام گیرد، سود بازرگانی مشمول ۲۰ درصد تخفیف خواهد شد.

 

۲. کالاهای وارداتی ملوانان

تمامی کارکنان، خدمه و ملوانان مجاز خواهند بود ۶ بار در سال تا سقف ۱۵۰۰۰۰۰۰ ریال کالا وارد نمایند و از پرداخت سود بازرگانی معاف خواهند بود‌.

 

۳. تخفیفات بازارچه‌های مرزی

کالاهای وارداتی که از طریق بازارچه مرزی دوغان، سنگان یا باج‌گیران منطقه ویژه اقتصادی سرخس در استان خراسان به کشور وارد می‌شوند از تخفیف ۵۰% برخوردار خواهند بود. این تخفیفات برای واردات موارد زیر است:

– خودروهای وارداتی و قطعات منفصله با مصرف کمتر از ۶ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر

– لاستیک‌های وارداتی خودروهای کشاورزی به جهت عدم ساخت داخل

 

 

معافیت‌های گمرکی

در هنگام واردات موارد زیر بازرگانان از معافیت‌های گمرکی برخوردار خواهند بود:

– ماشین‌آلات خطوط تولید از پرداخت حقوق ورودی معاف‌اند

– شمش طلا و نقره وارداتی از حقوق ورودی معاف‌اند

– ترانزیت خارجی، مرجوعی، انتقالی، کابوتاژ، ورود موقت و صادرات

– اسباب سفر و اشیا شخصی مستعمل مسافران ورودی به کشور

– لوازم خانه و اشیا شخصی ایرانیان مقیم خارجه که برای اقامت به ایران برمی‌گردند

– اشیا باستانی مربوط به میراث فرهنگی

– نمونه‌های تجاری بی‌بها