با قانون حق‌العمل‌کاری در گمرک آشنا شوید

حق‌العمل کار در گمرک

حق‌العمل کار در گمرک به فردی حقیقی یا حقوقی گفته می‌شود که تشریفات گمرکی کالای متعلق به شخصی دیگر را به وکالت از طرف او انجام دهد.

افرادی که بدون کارت حق‌العمل کاری، تشریفات گمرکی کالا را به وکالت انجام می‌دهند، اجازه ندارند که بیش از ۱۰ بار در سال این کار را انجام دهند.

در فصل چهارم کتاب قانون امور گمرکی نوشته شده است که مستخدمان تجارتخانه‌ها یا مستخدمان حق‌العمل کاران که صرفا فعالیت‌های آن تجارتخانه یا حق‌العمل کار را در گمرک انجام می‌دهند، مشمول مقررات ماده ۳۸۲ این آیین‌نامه می‌شوند.

در ماده ۳۷۷ این آیین‌نامه آمده است که « هیچ شخصی به عنوان حق‌العمل کار در گمرک پذیرفته نمی‌شود، مگر اینکه پروانه مخصوص این شغل را از گمرک ایران دریافت کرده باشد.»

 پروانه حق‌العمل کاری در گمرک به افرادی داده می‌شود که دارای کارت بازرگانی و شرایط زیر هستند:

۱ – تابعیت ایران

۲ – سن بالای ۲۵ سال

۳ – نداشتن محکومیت به جنحه و جنایت، عدم سابقه قاچاق در گمرک به گواهی کتبی مقامات مربوط.

۴ – حداقل داشتن دیپلم دبیرستان، دارندگان مدارک تحصیلی بالاتر در شرایط مساوی حق تقدم دارند.

۵ – کارمند دولت نباشد.

۶ – پذیرفته شدن در امتحان قانون امور گمرکی و آیین نامه آن که از طرف گمرک هرسال یکبار انجام می‌شود.

  • در تبصره این آیین‌نامه آمده است که « اشخاصی که در تاریخ تصویب این آیین‌نامه بیش از سه سال سابقه حق‌العمل‌کاری دارند، از داشتن مدرک تحصیلی فوق و دادن امتحان معاف خواهند بود، اما پس از یکسال تمدید کارت حق‌العمل‌کاری آنها موکول به توفیق در امتحان موضوع این ماده است. »

حق العمل کاران به دو طبقه تقسیم و ازآنان وجه‌الضمان نقدی یا تضمین بانکی طبق درآمد خالص سالیانه آنها دریافت می‌شود.

مبالغی که به عنوان وجه‌الضمان دریافت می‌شود تا زمانی که حق‌العمل کار در گمرک به شغل خود ادامه می‌دهد، باید در بانک به حساب سپرده ثابت گذاشته شود. سود آن عاید صاحب وجه می‌شود.

اگر میزان درآمد حق‌العمل کار در یک سال، طبق موارد نوشته شده در ماده ۳۸۳ این آیین‌نامه، از حدنصاب بیشتر شود، فرد موظف است هنگام تمدید پروانه تضمین خود را به تناسب کارکرد سالانه افزایش دهد.

داوطلبان این شغل برای تحصیل پروانه حق العمل کاری در گمرک، باید به صورت کتبی از گمرک مورد نظر خود، درخواست صدور پروانه کنند.

متقاضی باید به درخواست خود، مدارک حایز بودن شرایط مذکور در ماده ۳۷۷ این آیین‌نامه را که از طرف مقامات صلاحیتدار صادر می‌شود، همراه با سه قطعه عکس ضمیمه کنند. رییس گمرک مورد نظر نیز به درخواست و ضمایم آن رسیدگی و تحقیقاتی درباره سوابق متقاضی انجام می‌دهد.

اگر اشکالی در قبول تقاضا وجود نداشته باشند، پروانه صادر و امضا می‌شود. سپس آن را همراه با درخواست و ضمایم، به گمرک ایران ارسال می‌کنند.

هنگام تسلیم پروانه به ذینفع، باید به نسبت درجه‌بندی به ترتیب ۱۰۰ و ۲۰۰ ریال از او گرفته و معادل آن تمبر به پروانه الصاق و ابطال شود.

حق‌العمل کار در گمرک

مدت اعتبار پروانه حق‌العمل‌کاری فقط یکسال از تاریخ صدور آن است. اگر دارنده پرونده مایل به ادامه حق‌العمل کاری در گمرک باشد، باید قبل از انقضای مدت و با پرداخت بهای تمبر پروانه و تسلیم دفتر مخصوص حق‌العمل‌کاری، درخواست تمدید کند. اگر رییس گمرک مورد نظر تخلف مستلزم محرومیت دایم یا موقت از شغل حق‌العمل کاری، از متقاضی نبیند و ادامه شغل او را صلاح بداند، فرد می‌تواند با ملاحظه دفتر حق‌العمل کاری سال قبل و پلمپ و امضای دفتر حق‌العمل کاری سال بعد تا یکسال دیگر پروانه را تمدید کند.

درجه‌بندی گمرکخانه‌های موضوع این ماده، اول دی ماه هر سال توسط  گمرک ایران تعیین و اعلام می‌‌شود.

حق‌العمل کار موظف است اصل وکالتنامه رسمی ثبتی اشخاصی که به حساب آنها تشریفات گمرکی را انجام می‌دهد، تنظیم و به گمرک ایران تسلیم کند. رونوشت گواهی شده آن در هر مورد نیز باید به اظهارنامه تسلیمی ضمیمه شود.

 

برای مستخدمین تجارتخانه‌ها و مستخدمین حق‌العمل کاران که با رعایت شرایط و تشریفاتش، کارت مخصوصی صادر می‌شود.

حق العمل کار موظف است تمام عملیاتی را که در گمرک به وکالت اشخاص انجام می‌دهد، در دفتری مخصوص ثبت کند. این دفتر به هزینه حق‌العمل کار، طبق نمونه و دستوری که گمرک محل می‌دهد نگهداری می‌شود. قبل از شروع به ثبت نیز باید برگهای آن از طرف گمرک محل شماره گذاری و دفتر پلمپ شود. همچنین در اولین برگ نام و نشانی حق‌العمل کار، شماره و تاریخ پروانه صادره از گمرک ایران و تعداد برگهای آن قید می‌شود. سپس به امضای رییس گمرک می‌رسد و در مقابل رسید به حق العمل کار تسلیم شود.

رییس گمرک حق دارد هر زمانی که لازم بداند به دفتر حق‌العمل کار رسیدگی کند. او نیز موظف است به محض اخطار کتبی رییس گمرک، دفتر خود را برای رسیدگی در اختیار رئیس گمرک قرار دهد.

حق‌العمل کار در گمرک

تخلفات حق العمل کاران و مجازات آنها

هرگاه حق العمل کار از روی عمد اظهارنامه‌ای خلاف واقع تنظیم یا اقدامی برخلاف قانون و آیین‌نامه گمرکی مرتکب شود که باعث زیان مالی دولت باشد، تخلف او به پیشنهاد گمرک در کمیسیون مرکب از نمایندگان وزارت بازرگانی، اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران و گمرک ایران رسیدگی می‌شود.

در صورت اثبات تخلف، طبق رای قطعی این کمیسیون،  پروانه حق‌العمل‌کار متخلف به طور موقت یا دائم باطل می‌شود. اگر این فرد در ارتکاب قاچاق گمرکی دخالت داشته باشد، علاوه بر اجرای مقررات بالا، مشمول مقررات قانون مرتکبان قاچاق می‌شود.

اگر حق‌العمل کار متخلف از اشخاص حقوقی باشد، مقررات این ماده هم شامل شخص حقوقی یاد شده، هم شامل کسانی که در آن شخصیت حقوقی دارای حق امضا بوده و اظهارنامه خلاف را امضا کرده یا در آن اقدام خلاف مداخله داشته‌اند می‌شود.

هرگاه حق العمل کار شخصی حقیقی باشد، در مدت ممنوعیت نمی‌تواند در امور حق‌العمل کاری گمرکی مداخله کند.

 

گمرک هر محل باید برای هریک از حق العمل کارانی که با تحصیل پروانه مشغول فعالیت هستند، پرونده‌ای شامل سه پوشه نگهدارد. پوشه اول، شامل درخواست متقاضی برای تحصیل پروانه، رونوشت یا فتوکپی گواهی شده پروانه حق العمل کاری و فتوکپی گواهی شده کارت بازرگانی است. همچنین ورقه رسید دفتر حق‌العمل کاری موضوع ماده ۳۸۳ این آیین‌نامه نیز در آن موجود است.

در پوشه دوم، یک نسخه از هر صورت جلسه تخلف یا قاچاق است. در پوشه سوم نیز هرنوع مکاتبات و مراسلات دیگری که در مورد شخص حق العمل‌کار وجود دارد، نگهداری می‌شود.